Blog - Paradoks inwestowania w AI: Era wspaniałych i upadłych.

To jest jeden z najważniejszych sygnałów ostatnich miesięcy: Doświadczeni inwestorzy z doliny krzemowej, finansujący największych gigantów AI, biją na alarm. Mówią jasno: szaleństwo na sztuczną inteligencję (AI) doprowadzi do powstania tytanów i upadku przereklamowanych firm.

To przesłanie, wyrażone m.in. przez Mela Williamsa, Partnera i współzałożyciela wiodącej firmy Venture Capital, TrueBridge Capital Partners, nie jest pesymizmem, lecz trzeźwym spojrzeniem na mechanikę każdej rewolucji technologicznej. TrueBridge Capital Partners to fundusz uznawany w Dolinie Krzemowej, specjalizujący się w inwestowaniu w innowacyjne fundusze i obiecujące firmy technologiczne. Ich diagnoza, szeroko cytowana w mediach finansowych, jest jednoznaczna: rewolucja AI to nie jest szeroki przypływ, który podniesie wszystkie łodzie, lecz tsunami, które wyniesie jedne statki na szczyt fali, a inne rozbije o skalisty brzeg.

Dla inwestora oznacza to konieczność porzucenia myślenia "kup cokolwiek z etykietą AI" na rzecz chirurgicznej selektywności.

---

Wpływ na akcje: Koncentracja bogactwa

Rewolucja AI to przede wszystkim rewolucja infrastrukturalna. Zwycięstwo nie jest dziełem tych, którzy stworzą najbardziej błyskotliwą aplikację konsumencką, ale tych, którzy kontrolują trzy kluczowe zasoby, a tym samym stają się nowymi tytanami Wall Street:

1. Chipy (Procesory):

   • Co to jest: Producenci najpotężniejszych jednostek obliczeniowych (GPU), które trenują i obsługują wielkie modele językowe. Tu koncentruje się marża i kontrola podaży.

   • Kluczowi gracze i indeksy:

     • Nvidia (NVDA): Absolutny dominator rynku GPU do AI (szczególnie w centrach danych).

     • AMD (AMD): Główny pretendent, intensywnie rozwijający konkurencyjne chipy.

     • Intel (INTC): Kluczowy gracz w tradycyjnych procesorach (CPU), intensywnie inwestujący w segment AI (np. Gaudi).

   • Główny Indeks: Większość z nich jest notowana na NASDAQ (Indeks Technologiczny) oraz wchodzi w skład S&P 500.

2. Chmura (Cloud):

   • Co to jest: Właściciele globalnej sieci centrów danych i dostawcy usług, którzy mają kapitał i możliwości, by obsłużyć ten głód obliczeniowy i udostępnić moc AI (tzw. Hyperscalerzy).

   • Kluczowi gracze i indeksy:

     • Microsoft Azure (MSFT): Kluczowy partner strategiczny OpenAI i lider integracji AI w pakietach biznesowych.

     • Amazon Web Services – AWS (AMZN): Największy dostawca chmury na świecie, intensywnie inwestujący we własne chipy AI (Inferentia) i modele.

     • Google Cloud Platform – GCP (GOOGL/GOOG): Gigant z unikalną przewagą w dziedzinie badań AI (DeepMind) i własnymi chipami (TPU).

   • Główny Indeks: Akcje spółek macierzystych (Microsoft, Amazon, Alphabet) są filarami NASDAQ i S&P 500.

3. Modele Bazowe (Software & Ekosystem):

   • Co to jest: Firmy kontrolujące kluczowe oprogramowanie i fundamentalne, gotowe do użycia, wielkie modele językowe (LLM), które licencjonują lub udostępniają twórcom aplikacji.

   • Kluczowi gracze i indeksy:

     • OpenAI: (Partnerstwo z Microsoft, notowany na NASDAQ/S&P 500).

     • Alphabet (Google): Kontrolujący modele Gemini.

     • Meta Platforms (META): Twórca modelu Llama, udostępnianego na zasadach open-source.

   • Główny Indeks: Inwestowanie w modele bazowe najczęściej sprowadza się do kupna akcji ich spółek macierzystych, które są ujęte w NASDAQ i S&P 500.

Wyceny tzw. "Wspaniałej siódemki" (Magnificent seven) – czyli gigantów takich jak Apple, Microsoft, Alphabet (Google), Amazon, Nvidia, Tesla i Meta – odzwierciedlają tę koncentrację. Inwestowanie w AI to w dużej mierze inwestowanie w enablement (umożliwianie), a nie w application (aplikację). Fundusze pasywne, które podążają za szerokimi indeksami, stają się coraz bardziej narażone na ryzyko koncentracji w tych kilku mega-kapitalizacjach.

---

Cmentarzysko start-upów i korekta wycen

Mówienie o "zniszczeniach" odnosi się do nieuchronnego zjawiska zwanego "AI washing" – czyli próby "prania" wizerunku. Polega to na ogłaszaniu, że produkt lub usługa wykorzystuje sztuczną inteligencję, podczas gdy w rzeczywistości ma ona niewielki lub żaden wpływ na wartość biznesową lub jest to jedynie prosta automatyzacja. Firmy, które tylko udają, że są innowacyjne, będą pierwszymi ofiarami.

• Integracja, nie wymiana: Jeśli mały start-up oferuje pojedynczą funkcję AI, która może zostać zintegrowana jako darmowy dodatek w produkcie giganta (np. Microsoft Teams, Google Workspace), ten start-up jest zagrożony natychmiastowym wymarciem.

• Brak skali: W środowisku wyższych stóp procentowych kapitał jest droższy. Inwestorzy prywatni (Venture Capital) i Private Equity będą musieli dokonać masowych odpisów (write-offs) na te firmy, które nie potrafią przekuć obietnic w skalowalne i zyskowne modele.

Rynek mniejszych spółek technologicznych (Small-Cap Tech) jest poligonem, na którym ta korekta będzie najbardziej bolesna. W tym segmencie konieczna jest żmudna, tradycyjna analiza fundamentalna, a nie wiara w marketing.

---

Towary i inne instrumenty: Ciche wstrząsy

AI wywiera wpływ poza rynkiem akcji, zmieniając fundamenty innych klas aktywów:

1. Towary (Commodities)

AI to nie tylko software – to gigantyczne zapotrzebowanie na energię i surowce.

• Energia: Klastery obliczeniowe, które obsługują trenowanie i inferencję modeli, zużywają ogromne ilości prądu. To generuje niekontrolowany wzrost popytu na energię elektryczną, stając się nowym, kluczowym czynnikiem dla cen gazu ziemnego (kluczowe źródło zasilania w wielu regionach) oraz dla perspektyw energii odnawialnej. Centra danych stają się nowym silnikiem napędowym rynku energetycznego.

• Metale: Rośnie popyt na kluczowe surowce. W szczególności miedź jest nowym „złotem AI”. Centra danych, które są sercem rewolucji, wymagają ogromnych ilości miedzi do okablowania i przesyłu energii, a także w zaawansowanych systemach chłodzenia. Z kolei metale ziem rzadkich i specjalistyczne materiały (jak krzem i german) są nieodzowne do produkcji najbardziej zaawansowanych chipów AI (GPU, ASIC). Inwestowanie w AI to pośrednio inwestowanie w te strategiczne surowce.

2. Obligacje i Waluty (Debt & FX)

• Dług Korporacyjny: Giganci AI (z wysokimi ratingami kredytowymi) mogą tanio emitować obligacje korporacyjne o niskim ryzyku, aby finansować swoje budowy infrastrukturalne. Z kolei małe, zagrożone upadkiem start-upy będą zmuszone do emisji śmieciowych obligacji (high-yield), które będą obarczone wysokim ryzykiem bankructwa. Dyferencjał pomiędzy tymi dwoma segmentami długu będzie się pogłębiał.

• Waluty: Ponieważ większość kluczowych innowatorów AI, kontrolujących infrastrukturę, to firmy amerykańskie, ich dominacja wspiera siłę dolara amerykańskiego (USD). W rezultacie, inwestorzy obserwują, jak AI wpływa na główne pary walutowe:

  • EUR/USD: Przepływ kapitału do amerykańskich akcji technologicznych wzmacnia USD kosztem euro, zwiększając dysproporcje wzrostu między strefami.

  • USD/JPY (jen japoński): Japonia, jako kluczowy dostawca zaawansowanych komponentów i maszyn do produkcji chipów, może odnotować wzrost eksportu, jednak przewaga technologiczna USA wciąż utrzymuje globalne zainteresowanie inwestycjami w aktywa denominowane w USD.

  • Chiński juan (CNY): Restrykcje USA na eksport zaawansowanych chipów do Chin i próby budowania własnego, niezależnego ekosystemu AI, tworzą napięcie geopolityczne, które jest natychmiast widoczne w niestabilności juana.

---

Inwestycyjna lampa Diogenesa ( to metafora oznaczająca, że w erze rewolucji AI inwestor musi "szukać z latarnią w biały dzień" prawdziwej, fundamentalnej wartości i zysku, zamiast ślepo podążać za powszechnym "szumem" i modnymi obietnicami)

Doświadczeni inwestorzy wzywają, by z latarnią w ręku poszukiwać prawdziwej, fundamentalnej wartości. Ta rewolucja nie jest o powierzchownym marketingu.

Inwestorzy muszą postawić na trwałe fundamenty nowej gospodarki AI: na prąd, krzem, chmurę i kapitał, który to wszystko finansuje. Zniszczenia na rynku start-upów i pęknięcie bańki "AI washing" to konieczna korekta, która ostatecznie utoruje drogę dla prawdziwie transformacyjnych tytanów.

Wnioski: Konieczna jest dyscyplina i selektywność. Rynek wynagrodzi cierpliwych inwestorów, którzy rozumieją, że w erze AI zasada Pareto (80/20) zamienia się w zasadę Luki (99/1): niemal cała wartość skumuluje się w rękach nielicznych.

Zasada Luki (99/1) to mocniejsze i bardziej ekstremalne ujęcie znanej Zasady Pareto (80/20), dostosowane do specyfiki rynków technologicznych w trakcie rewolucji.

• Zasada Pareto (80/20) mówi, że 80% efektów pochodzi z 20% przyczyn (np. 80% zysków firmy generuje 20% klientów).

• Zasada Luki (99/1) jest prognozą, że w erze sztucznej inteligencji: 99% całkowitej wartości rynkowej i zysków z tej technologii skumuluje się w rękach zaledwie 1% firm, które kontrolują kluczową infrastrukturę i modele.

Co to oznacza dla inwestowania:

1. Ekstremalna koncentracja: Zamiast rozkładać ryzyko na wiele firm, rynki technologiczne charakteryzują się efektem "winner-takes-all" (zwycięzca bierze wszystko). Giganci AI, dzięki ogromnej przewadze w dostępie do danych, chipów i kapitału, mogą oferować lepsze, tańsze i szybsze usługi, uniemożliwiając konkurencję mniejszym graczom.

2. Małe szanse dla start-upów: Choć tysiące start-upów próbują tworzyć aplikacje na bazie AI, niemal wszystkie zostaną albo przejęte za ułamek wartości, albo zniszczone przez funkcje dodane do podstawowych pakietów oferowanych przez Tytanów (np. Google czy Microsoft).

3. Wymóg precyzji: Inwestor musi być niezwykle precyzyjny. O ile w erze "boomów" internetowych można było zarobić na szerokim koszyku akcji, o tyle w erze AI inwestowanie w 99% firm, które nie są tymi zwycięzcami, oznacza niemal pewną stratę lub stagnację. Zysk skumuluje się tylko w tej 1% firm, które opanują "narzędzia mocy".